Państwowa Szkoła Morska na wychodźstwie (1939-1945)

Szkoła Morska w Anglii

W czasie wojny PSM była jedyną polską uczelnią, która kontynuowała nauczanie na emigracji, zorganizowane przez Ministerstwu Przemysłu i Handlu Rządu RP na Wychodźstwie. Łącznie wykształcono ponad 300 oficerów PMH.

 

1939; 22 września

Komendant kpt. ż. w. Konstanty Kowalski dokonał ostatniego zapisu w dzienniku okrętowym „Daru Pomorza”, który zgodnie z instrukcją otwartą na statku 3 września, postał na czas wojny w Sztokholmie pod nadzorem 7 członków załogi stałej.

 

1939; 29 września

Załoga „Daru Pomorza” i słuchacze PSM, na statkach „Wilno”, „Narocz”, „Chorzów”, „Kromań” i „Robur IV” wyruszyli, pod eskortą szwedzką i norweską, z Göteborga do Bergen, a stamtąd do Methil w Szkocji.

 

1939; 11 listopada

W masowej egzekucji w lasach piaśnickich zostali przez Niemców zamordowani, lub zamęczeni  w KL Stutthof: Stanisław Dłuski – kpt. ż. w., kierownik Państwowego Instytutu Meteorologicznego Oddziału Morskiego w Gdyni, wykładowca Państwowej Szkoły Morskiej, Gdynia,  Kazimierz Konopka – wychowawca w Państwowej Szkole Morskiej, Henryk Kossakowski – inżynier, harcmistrz, wykładowca w Państwowej Szkole Morskiej.

 

1939; 2 grudnia

Przebywający w Wielkiej Brytanii pracownicy PSM, z komendantem kpt. ż. w. Konstantym Kowalskim, przedłożyli Ministerstwu Przemysłu i Handlu „Prowizoryczny projekt zorganizowania Szkoły Morskiej na terenie Anglii”.

 

1940; styczeń

Zapoczątkowano w Londynie 10-tygodniowy kurs uzupełniający dla uczniów II roku Wydziału Nawigacyjnego. Wykładowcami byli przebywający w Anglii pracownicy PSM.

 

1940; 18 września

W Southampton rozpoczął się 10-tygodniowy kurs dokształcający dla uczniów PSM. Opiekunem był kpt. ż. w. Antoni Zieliński, nad przebiegiem egzaminów czuwał kpt. ż. w. Konstanty Kowalski.

 

1941; 6 listopada

Rozpoczął się ponad 8-miesięczny kurs dokształcający, na który zgłosiło się 20 słuchaczy. Na 13 przedmiotów, 4 wykładano w języku angielskim.

 

1942: 2 czerwca

Zmarł w Sztokholmie st. bosman „Daru Pomorza” Jan („Waju”) Leszczyński. Na czas wojny pozostawiono na jednostce kilku członków załogi, m. in. jego. Nie doczekał po­wrotu do kraju. Pochowany został na cmentarzu katolickim w Haga. Za zasługi dla rozwodu pol­skiej floty handlowej został pośmiertnie odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.

 

1942; 18 czerwca

Ukończono egzaminy dyplomowe na Kursie Polskim przy Department of Navigation. Trwał on 8 i pół miesiąca, wykładano 13 przedmiotów, w tym 4 w języku angielskim. Każdy absolwent poddany był egzaminowi pisemnemu i ustnemu. W zakończeniu roku szkolnego, 19 czerwca, uczestniczyli m.in.: minister przemysłu, handlu i żeglugi Jan Kwapiński, dyr. Leonard Możdżeński, kpt. Konstanty Kowalski z Działu Spraw Morskich tegoż ministerstwa i syndyk Związku Armatorów Polskich kpt. Stefan Gorazdowski. Kadeci brytyjscy i belgijscy przedefilowali przed sztandarem Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni. Znalazł się on tu za przyczyną Leonarda Możdżeńskiego, który owinięty nim opuścił kraj we wrześniu 1939 r.

 

1942; wrzesień

Instytut Wydawniczy PSM, utworzony jeszcze w 1927 r. w tczewskiej SM, był chyba jedyną oficyną, której działalność kontynuowano podczas wojny. W Anglii ukazało się drukiem 13 wznowień podręczników autorstwa m.in. Kazimierza Bielskiego, Michała Kisielewskiego i Antoniego Ledóchowskiego. Nie umieszczano na nich firmy Instytutu, lecz tylko znak PSM. Nakładcą było Ministerstwo Przemysłu, Handlu i Żeglugi. Podręczniki te zostały po wojnie dostarczone do reaktywowanej szkoły do Gdyni i służyły pierwszym rocznikom.

 

1942; listopad

Rozpoczął się trzeci kurs dokształcający w Southampton na poziomie aspirant porucznik żeglugi małej. Udział wzięło 24 słuchaczy, Wykładowcami byli m.in.: kpt. ż. w. Antoni Zieliński, kpt. ż. w. Karol Olgierd Borchardt, kpt. ż. w. Bronisław Gubała.

 

1943; 18 października

Uruchomiono pierwszy kurs kapitański dla absolwentów kursów aspiranckich. W sumie uczestniczyło w nich pond 30 słuchaczy.

 

1944; 1 lipca

Minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego ks. Zygmunt Kaczyński podpisał zarządzenie, powołujące Gimnazjum Morskie oraz Roczny Kurs Przysposobienia Rybackiego w Buckie w Szkocji.

 

1945; kwiecień

Organizowane przez kpt. ż. w. Karola Olgierda Borchardta Gimnazjum Morskie otrzymało lokalizację w Landywood pod Birmingham.

Podmiot udostępniający: 

UMG Biuro Rektora

Wytworzył informację:

M.Sokołowska
02.07.2013
Wprowadzenie:
M.Sokołowska 02.07.2013
Ostatnia modyfikacja:
i.wierzbowska 30.07.2013